De federale wetgever heeft de Belgische regelgeving inzake consumentenkrediet grondig hervormd naar aanleiding van de omzetting van de nieuwe Europese richtlijn consumentenkrediet. Niet alleen wordt het toepassingsgebied van de wet uitgebreid, ook de verplichtingen rond informatieverstrekking, kredietwaardigheidsbeoordeling, dossiervorming, reclame en advies worden aanzienlijk verstrengd.
Als sectororganisatie heeft BZB-Fedafin haar input gegeven bij het voorbereidende werk en heeft ze, gezien de verzwaarde kredietwaardigheidsbeoordeling, gevraagd om werk te maken van de rechtstreekse toegang tot de CKP voor kredietbemiddelaars.
Ruimer toepassingsgebied: ook kleinere en digitale kredietvormen vallen onder de regels
Een eerste belangrijke wijziging is dat voortaan meer kredietvormen onder de wetgeving consumentenkrediet vallen. Zo worden "Buy Now Pay Later"-formules (BNPL), bepaalde uitgestelde betalingsregelingen bij e-commerce en kleine of kortlopende kredieten veel sneller als consumentenkrediet beschouwd. Daardoor zullen dossiers die vroeger als relatief eenvoudig werden beschouwd, voortaan onder het volledige regelgevend kader vallen.
De impact hiervan is beperkt omdat kredietbemiddelaars doorgaans niet in dit soort van kredieten bemiddelen.
Meer en strengere informatieverplichtingen
De wet legt uitdrukkelijk vast dat ook de kredietbemiddelaar verantwoordelijk is voor bepaalde informatieverplichtingen tegenover de consument. Algemene informatie moet permanent beschikbaar zijn op papier of een andere duurzame drager. Daarnaast moet de precontractuele informatie tijdig, volledig en op een duidelijke manier worden verstrekt via het SECCI-formulier.
Nieuw is onder meer dat consumenten beter moeten worden geïnformeerd over de gevolgen van wanbetaling, over eventuele gepersonaliseerde prijszetting en over hun herroepingsrechten wanneer de informatie laattijdig wordt verstrekt.
In de praktijk zullen kredietmakelaars hun CRM-systemen, digitale klantprocessen en controlemechanismen moeten aanpassen om te kunnen aantonen dat alle informatie correct en tijdig werd bezorgd. Kredietagenten hangen hiervoor af van hun principaal.
Zwaardere kredietwaardigheidsbeoordeling
Een van de meest ingrijpende wijzigingen betreft de beoordeling van de kredietwaardigheid van de consument. De nieuwe wet bepaalt veel nauwkeuriger welke informatie moet worden verzameld en verwerkt. Daarbij moet rekening worden gehouden met inkomsten, uitgaven en bestaande financiële verplichtingen van de consument. De verkregen informatie moet bovendien worden geverifieerd aan de hand van onafhankelijke bewijsstukken wanneer dat nodig is.
Ook wordt expliciet bepaald dat de beoordeling niet uitsluitend op de kredietgeschiedenis mag worden gebaseerd. Sociale media mogen dan weer niet worden gebruikt als bron voor de kredietwaardigheidsanalyse.
Voor zelfstandige kredietbemiddelaars betekent dit een duidelijk uitgebreid onderzoek naar de financiële situatie van de klant, een grotere nood aan bewijsstukken en een meer gedetailleerde dossieropbouw.
Naar aanleiding van de grote nadruk op de kredietwaardigheidsbeoordeling door de kredietbemiddelaar heeft BZB-Fedafin haar vraag voor rechtstreekse toegang tot de CKP voor kredietbemiddelaars opnieuw kracht bij gezet. Dit kon niet worden opgepikt in dit wetsontwerp maar er wordt in 2026 een apart dossier over opgestart en de stakeholders - waaronder in de eerste plaats BZB-Fedafin - zullen hun input kunnen geven.
Documentatie wordt cruciaal
De hervorming introduceert een sterkere bewijslast voor de professionele partijen die betrokken zijn bij consumentenkrediet. Er moet kunnen worden aangetoond dat alle wettelijke verplichtingen correct werden nageleefd gedurende de volledige levenscyclus van het krediet.
De bewijslast ligt op de kredietgevers maar dit verhoogt ook indirect de druk op kredietbemiddelaars. Een volledig en goed gedocumenteerd dossier wordt essentieel.
BZB-Fedafin beschouwt deze evolutie als een van de belangrijkste operationele wijzigingen voor zelfstandige kredietbemiddelaars.
Strengere regels voor reclame en commerciële communicatie
Ook marketing en reclame worden strenger gereguleerd. Reclame mag krediet niet voorstellen als oplossing voor financiële problemen, mag de risico's niet minimaliseren en mag niet focussen op de snelle beschikbaarheid van krediet. Daarnaast worden bijkomende waarschuwingen en representatieve voorbeelden verplicht.
Deze regels gelden niet alleen voor klassieke advertenties, maar hebben ook impact op websites, sociale media, online campagnes en andere commerciële communicatie. Bemiddelaars doen er goed aan hun bestaande communicatiemateriaal kritisch te evalueren.
Nieuwe gedragsregels en duidelijker onderscheid tussen advies en bemiddeling
De nieuwe regelgeving introduceert een algemene gedragsnorm waarbij kredietbemiddelaars steeds eerlijk, billijk, transparant, professioneel en in het belang van de consument moeten handelen. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met de kwetsbaarheid en het begrip van de klant. Deze verplichting geldt bovendien niet alleen tijdens de bemiddeling zelf, maar ook voor reclame, advies, nevendiensten en andere activiteiten.
Daarnaast worden adviesdiensten expliciet gereguleerd. Adviesdiensten mogen enkel worden geleverd door een kredietgever of kredietbemiddelaar. Wanneer een bemiddelaar advies verstrekt, moeten bijkomende verplichtingen worden nageleefd. Zo moet duidelijk worden meegedeeld of effectief advies wordt verleend, op welke producten of marktsegmenten dit advies gebaseerd is en welke informatie van de consument daarvoor werd verzameld. Het advies moet bovendien schriftelijk kunnen worden onderbouwd. Adviesdiensten mogen niet rechtstreeks aan de klant worden aangerekend.
Dit vereist een duidelijke afbakening tussen kredietbemiddeling en kredietadvies, zowel in commerciële communicatie als in de dagelijkse praktijk.
Meer aandacht voor opleiding, digitalisering en AI
Verder bevat de wet nieuwe bepalingen rond geautomatiseerde besluitvorming en artificiële intelligentie. Wanneer geautomatiseerde systemen worden ingezet voor prijszetting of kredietaanbiedingen, zullen ondernemingen transparant moeten zijn over de gebruikte gegevens en methodes. Daarnaast blijft een correcte afstemming met de GDPR-regels noodzakelijk.
Hogere toezicht- en sanctierisico's
Tot slot krijgen de toezichthoudende autoriteiten bijkomende mogelijkheden om toezicht uit te oefenen. Niet-naleving kan leiden tot administratieve, burgerrechtelijke of zelfs strafrechtelijke sancties. Hierdoor stijgt het belang van een degelijk compliancebeleid, interne controles en periodieke audits.
Wat betekent dit concreet voor kredietbemiddelaars?
De nieuwe wetgeving betekent veel meer dan een technische aanpassing van enkele wettelijke bepalingen. Ze zet een duidelijke stap richting meer consumentenbescherming, maar tegelijk ook naar meer verantwoordelijkheid voor kredietbemiddelaars. De grootste gevolgen zullen voelbaar zijn op het vlak van dossierbeheer, bewijsvoering, kredietwaardigheidsanalyse en interne processen.
Zelfstandige kredietbemiddelaars doen er daarom goed aan hun procedures, documentatie en digitale klantprocessen tijdig te evalueren.
De komende maanden zal BZB-Fedafin de verdere uitvoering van deze wetgeving nauwgezet opvolgen en haar leden informeren over de praktische gevolgen en eventuele bijkomende uitvoeringsmaatregelen.
Wijzigingen wetgeving hypothecair krediet
De wet tot omzetting van de Europese Richtlijn inzake consumentenkrediet bevat ook wijzigingen met betrekking tot de wetgeving inzake hypothecair krediet. Zo werden de bepalingen inzake adviesdiensten en inzake de uitbreiding van de bewijslast ook doorgetrokken naar hypothecair krediet.
Themadag kredietbemiddeling
Op 10 en 24 november 2026 organiseert Edfin een themadag rond kredietbemiddeling waar professor Steennot de nieuwe wetgeving inzake consumentenkrediet zal toelichten. Deze themadag is gratis voor BZB-Fedafin-leden.
Nieuwe wet consumentenkrediet goedgekeurd